Loạt khái niệm siêu ngắn mà người bắt đầu dùng bàn phím cơ nào cũng nên biết: Phần 2

(Xem lại Phần 1 của series)

Các thuật ngữ liên quan tới các bộ phận khác của bàn phím cơ

Ngoài switch, keycap ra thì trên một chiếc bàn phím cơ còn có rất nhiều chi tiết thú vị khác ảnh hưởng tới toàn bộ thẩm mỹ, cảm giác gõ, độ bền, chất lượng build của mỗi bàn phím. Cùng tìm hiểu các thuật ngữ liên quan tới các phần này nhé

  • Case: Case là phần vỏ viền bên ngoài của mỗi chiếc bàn phím, thường làm bằng nhựa hoặc kim loại. Có thể có thiết kế sắc cạnh hoặc bo tròn tùy chủ ý của nhà sản xuất. Tác dụng của case không chỉ dừng lại ở việc gom gọn bố cục của toàn bàn phím, hay tạo nên một vẻ ngoài đặc trưng mà còn tạo nên cảm giác chắc chắn hay không, nhất là ở ấn tượng đầu tiên khi mới cầm chiếc bàn phím trên tay, chưa bấm chưa thao tác gì. Đây chính là lúc một chiếc case chắc chắn, cao cấp sẽ làm bạn bị hớp hồn.

Phần case làm bằng nhôm cán mờ trên bàn phím Realforce 87u

  • Plate: Plate là tấm cố định switch trên bàn phím cơ, là một miếng phẳng có đục lỗ vừa khớp với các vị trí switch trên bàn phím. Mục đích của Plate là để cố định lần nữa vị trí của các switch trên bàn phím, cho lúc nào cũng ở nguyên đó, không rung lắc, không chệch choạc đi đâu được. Từ đó tăng độ ổn định và sự chắc chắn khi gõ phím. Plate cao cấp thường được làm từ chất liệu carbon, đồng, trung bình thì có nhôm, và cả một số làm từ phi kim loại như mica, nhựa…

Plate Đồng Glorious GMMK Pro 75% - Brass Switch Plate | Phong Cách Xanh
Plate đồng tùy chọn cho bàn phím barebone Glorious GMMK Pro RGB

  • Chân bàn phím: Feet: thường được làm bằng cao su hoặc nhựa, có tác dụng để nâng cao bàn phím tạo cảm giác thoải mái và cân bằng hơn khi làm việc. Bạn có thể dùng bàn phím với feet hay không tùy theo sở thích và nhu cầu riêng.
  • PCB (hay còn gọi là bảng mạch in): PCB là viết tắt của cụm từ “printed circuit board” – tạm dịch là bảng mạch in, đây là coach kinh tế và hiệu quả để làm ra các mạch điện tử, trong đó bao gồm cả các thiết bị công nghệ mà bàn phím cơ chỉ là một phần. PCB có thể được miêu tả như sau: các đường dẫn mạch được khắc lên một tấm đồng mỏng thay vì là các dây điện rời riêng lẻ. Những đường dẫn mạch nhỏ xíu này được gọi là “traces”. Sau đó một lớp keo sẽ được tráng qua mặt trên của tấm đồng. Thường lớp seal này có màu xanh lá đậm, màu đồng hoặc màu đỏ nhưng hiện nay thì nó đã đa dạng hơn và có luôn các tone màu tươi sáng để nhận dạng.

Amazon.com: Glorious GMMK Modular Mechanical Gaming Keyboard ISO Layout- RGB LED Backlit, Brown Switches, Hot Swap Switches (Black) (Compact): Computers & Accessories
Bảng mạch trên bàn phím hot swap Glorious GMMK RGB

  • Stabilizer (gọi tắt là stab): hay còn gọi là thanh cân bằng phím. Là bộ phận dùng bên dưới các phím có chiều dài trên 1.75unit, để giúp ngăn phím lung lay khi được nhấn trực tiếp hoặc khi người dùng nhấn các phím xung quanh gần đó. Stabs cũng có tác dụng nối kết keycap lớn với switch bên dưới đó một cách chắc chắn và chính xác nhất. Nếu không có các stabs, thì anh em sẽ gặp tình trạng lắc lư, chao đảo và hiển thị không chính xác khi bấm các phím có cỡ lớn trên bàn phím cơ. Thông thường các phím sẽ cần đến stabs gồm: Shift, Enter, Space, Back, Return, phím dấu cộng… Tùy vào kích thước, hình dạng các phím lớn này mà kiểu thanh cân bằng cũng khác nhau để phù hợp.

Các thuật ngữ liên quan tới layout bàn phím cơ

Layout bàn phím cơ gồm hai khía cạnh: kích cỡ và layout theo khu vực quốc gia. Anh em sẽ thường gặp các khái niệm sau:

  • Full-size (100%): Bàn phím đầy đủ này là kinh điển mọi thời đại đều có, và là layout kích cỡ có mặt sớm nhất trong lịch sử bàn phím nói chung. Các bàn phím cơ fulsize có thể có 104, 105 hoặc thậm chí là 108 phím, tùy theo bố cục mà nó đang dùng: ANSI (USA), ISO (EU) hay JIS (Japan) (các bố cục này lại là một câu chuyện khác, tách riêng khỏi phạm vi bài viết này). Cách bố trí phím chuẩn mực của các bàn phím cơ Fullsize là: các ký tự, số và cụm điều hướng được dàn trên bàn phím theo chiều ngang, hàng phím chức năng Fn kết hợp với các số được dàn trên cùng.

Bàn phím cỡ Fullsize có đầy đủ các phím bạn cần cho mọi nhu cầu, nhưng kích cỡ sẽ hơi lớn và chiếm diện tích trên bàn làm việc

  • Tenkeyless (TKL, 87%, 80%): Hiện nay đây là cách bố trí bàn phím cơ thuộc dạng nhỏ gọn nhưng đầy đủ và phổ biến nhất trong tất cả các nhóm khách hàng. Đa số các hãng bàn phím cơ lớn nhỏ đều có các model vừa fullsize vừa TKL như Filco, Corsair, Razer, CoolerMaster, Realforce, Ducky, Das keyboard… Đây là bố cục bàn phím fullsize TRỪ ĐI CỤM PHÍM SỐ BÊN TAY PHẢI. Và chỉ có 87-88 phím tổng cộng và thường có kích cỡ 80% so với bản fullsize.

Bàn phím cỡ tenkeyless lượt bỏ cụm phím số, nhưng vẫn đầy đủ các tính năng cần thiết.

  • Cỡ 75%: Cỡ 75% là tên gọi chung cho các bàn phím có kích thước bằng 70-75% so với bàn phím cơ chuẩn fullsize. Cỡ này chính là cỡ fullsize bỏ đi cụm phím số bên phải, tinh chỉnh lại khoảng cách phím một chút nhưng vẫn giữ lại dãy Fn trên đầu.
  • Cỡ 60% (hay còn gọi là compact): Đây là kích cỡ phổ biến đứng hàng thứ 3 sau fullsize và TKL. Nó lược bỏ đi phần cụm phím số bên tay phải, bỏ luôn cụm điều hướng gần đó, bỏ luôn hàng Fn phía trên. Các chức năng bị thiếu này có thể thực hiện được thông qua tổ hợp phím Fn + một phím nào đó theo hướng dẫn của từng nhà sản xuất. Kết quả là mang lại một cấu trúc bàn phím cực kỳ thon gọn, tinh tế và rất hiện đại

Bàn phím cỡ compact Glorious GMMK PRO RGB

  • Cỡ 40%: Cỡ này được xem là bố cục nhỏ nhất và có độ phổ biến cũng kha khá trên thị trường. Thật ra nó xuất hiện nhiều hơn ở các bàn phím tự ráp, custom. Cỡ này bàn phím cơ chỉ còn lại các phím ký tự và modifiers. Còn lại tất cả hầu như đều bị lược bỏ. Người dùng cần rất nhiều tổ hợp phím khác nhau để thay thế cho các tính năng đã mất
  • Tenkeypad: Đây là bàn phím số chuyên dùng nhập liệu, chỉ có phím số và một số phím điều chỉnh, tính toán căn bản, thường có 21 phím tổng cộng. Kích cỡ thì cực kỳ gọn, có thể cầm vừa trong bàn tay. Nhiều người chọn dùng Tenkeypad kết hợp với bàn phím Tenkeyless để có được bộ bàn phím trọn vẹn các phím mà phần cụm số lại hoàn toàn linh động vị trí, có thể thay đổi di dời bất cứ khi nào muốn. Số đông còn lại dùng tenkeypad cho việc nhập liệu chuyên dụng của mình, các công việc như kiểm toán, kế toán, chỉ đơn thuần làm việc nhiều với các con số và phép tính. Thương hiệu điển hình cho dòng tenkeypad này là Filco (Nhật Bản).

  • Layout bố cục bàn phím cơ là gì: sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến diện mạo, kích cỡ và vị trí đặt để của các phím trên cùng một bàn phím. Layout được chọn tùy theo vị trí địa lý, thói quen sử dụng của người dùng cũng có thể làm nên một kích cỡ hay một diện mạo hoàn toàn khác lạ cho chiếc bàn phím cơ. Có các loại layout sau bên dưới đây
  • ANSI thường dùng cho châu Mỹ. ANSI là viết tắt của từ American National Standards Institute (Viện tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ)
  • ISO thường dùng cho châu Âu. ISO là viết tắt của từ International Organization for Standardization (Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế)
  • JIS thường dùng cho châu Á và đặc biệt là Nhật Bản, JIS là viết tắt của từ Japanese Institude of Standardization (Viện Tiêu chuẩn Nhật Bản)

  • Layout trật tự logic: là cách bố trí trật tự các ký tự trên một bàn phím. Cách bố trí này tùy thuộc vào sở thích và thói quen kiểu gõ phím của từng người.
  • QWERTY: là layout trật tự logic phổ biến nhất hiện nay trên hầu hết các bàn phím cơ dùng ký tự la tinh.

Các thuật ngữ liên quan tới tính năng của bàn phím cơ

  • DIP switches (dual in-line) switch: là thuật ngữ chỉ những cần gạt (switch) có khả năng thay đổi một số tính năng trên bàn phím cơ của bạn với các tính năng đã được lập trình sẵn tương ứng với từng switch mà nhà sản xuất cấp cho bạn. Thông thường các switch này được đặt ở mặt dưới của bàn phím và nằm sâu vào trong để không vô tình được kích hoạt hoặc tắt đi ngoài ý muốn do xê dịch bàn phím.

DIP switch là gì? Vì sao lại có DIP switch? | Phong Cách Xanh

  • Key rollover(-KRO): là khả năng bàn phím có thể nhận diện được CHÍNH XÁC nhiều phím cùng một lúc. Như thế này, khi gõ chậm, chúng ta hoàn toàn có thể tách bạch từng phím một, bàn phím sẽ ghi nhận lần lượt ký tự này đến ký tự khác. Nhưng khi tốc độ gõ lên nhanh, hoặc khi đang chơi game sẽ có các tình huống ấn giữ phím một lúc, hoặc cùng lúc nhấn một tổ hợp nhiều phím. Con số ghi phía trước tính năng Key Rollover cho biết số phím có thể bấm và được nhận diện chính xác cùng lúc. Nói thì dễ nhưng trên thực tế rất nhiều bàn phím, dù là cơ học, vẫn không có được tính năng này một cách hoàn chỉnh. Các dòng phím cơ siêu rẻ tiền chỉ hỗ trợ 2-KRO, ở mức trung bình thì đa phần là 6-KRO. Và đỉnh cao là NKRO. Tính năng NKRO này tương đương với tên gọi anti-ghosting mà chúng ta cũng thường nghe tới.

Họ đã test bàn phím cơ như thế nào để cho ra các bảng xếp hạng danh giá và đáng tin cậy cho chúng ta | Bàn phím cơ

  • Switch tester: Công cụ đo lường switch căn bản (dân chơi bàn phím cơ bình thường cũng có thể tự làm được) là các bộ Switch tester. Đây là công cụ giúp bạn dễ dàng so sánh sự khác nhau giữa các loại switch cũng như sự khác nhau giữa switch đã lube và chưa lube.

Super Switch Tester (63 Switches) Details | Mechanical Keyboards | Switch Tester | Drop

  • Keycap puller: Key Puller là một dụng cụ giúp bạn gỡ bỏ một nút phím – keycap nằm san sát nhau trên bàn phím ra khỏi switch trên bàn phím cơ, mà không cần tốn nhiều sức. Và quan trọng nhất là chúng sẽ giúp bạn không làm hư hại phần switch trong suốt quá trình gỡ phím.

Buy Filco Keycap Removal Tool [FKB118] | PC Case Gear Australia

  • Switch puller: Switch Puller là dụng cụ giúp các bạn nhổ swich ra khỏi mạch dễ dàng. Giúp nhấc switch ra khỏi bàn phím 1 cách dễ dàng, hạn chế đau tay nhờ tay cầm dài. Switch puller thường làm từ thép chắc chắn, không rỉ, không lo bị gãy và đa phần phù hợp với mọi loại switch cherry hoặc cloned-Cherry.

Glorious Ergonomic Switch Puller

  • O-ring: là các vòng cao su nhỏ dành cho các phím trên bàn phím cơ của bạn. Chúng hoạt động như một bộ giảm sock nhỏ cho mỗi phím, ngăn không cho keycap va chạm trực tiếp vào bề mặt của hộp switch.

Keycaps O Ring Seal Sound Dampeners for Mechanical Keyboard MX Switch – Boltrage

  • Lube switch: Cũng giống như vô nhớt xích xe đạp hay tra dầu ổ khóa, lube switch là việc bôi trơn switch để cho cảm giác bấm mượt mà nhẹ tay hơn va giúp tăng tuổi thọ switch do hạn chế được va chạm kim loại bên trong. Để lube switch và lube stab cho bàn phím cơ bạn sẽ cần một số món phụ kiện liên quan như: switch puller, keycap puller, switch opener, dầu lube, cọ lube và tốt nhất là đi kèm với một bàn lube chuyên dụng (lube station)

Je LUBRIFIE mes SWITCHES GLORIOUS HOLY PANDAS au G-LUBE - YouTube

Hy vọng bài tổng kết này đã mang tới cho các bạn những khái niệm cơ bản, thường gặp và thường nghe nhất khi nói tới bàn phím cơ. Càng tìm hiểu sâu bạn sẽ thấy mỗi phần trong đây là cả một trời phong phú, đáng để chúng ta nghiền ngẫm và trải nghiệm nhiều ngày liền.

Chúc anh em chơi phím cơ thật vui.

Bài viết mới

Hâm nóng tình yêu với chiếc bàn phím cơ duy nhất của bạn

Vạn vật đều cũ đi, mọi thứ đều trở nên nhàm chán khi đã quá quen thuộc. Con người, tình cảm, mối quan hệ...

Các chất liệu thường được dùng làm đồ kê tay bàn phím cơ

Chắc anh em dùng bàn phím cơ không còn lạ gì với món Kê tay bàn phím. Có rất nhiều mẫu bàn phím khi...

Những trường phái khác nhau khi chơi bàn phím cơ custom

Khi đã quá quen với những chiếc bàn phím dựng sẵn (stock keyboard), đôi tay đã quá nhuần nhuyễn với các cảm giác gõ...

Hướng dẫn test nhanh bàn phím cơ tại cửa hàng khi mua

Nhiều anh em hay than phiền lúc ở shop bấm thử thấy khác mà sao về nhà ngồi một mình bấm lại thấy khác....

Phân biệt Plateless và Plate-mounted: chúng ảnh hưởng gì đến cảm giác gõ của bàn phím cơ

Nếu đã thật sự đi sâu vào thế giới bàn phím cơ, đặc biệt là mảng bàn phím cơ custom thì bạn hẳn đã...

Related Stories

Để lại bình luận

Mời bạn nhập nội dung bình luận
Nhập tên

Stay on op - Ge the daily news in your inbox