Phân loại Keycap của bàn phím cơ – Profile Keycaps là gì ?

Sau switch, một thành phần quan trọng thứ hai của Bàn phím cơ là Keycap. Keycap nói nôm na là từng phím rời nằm trên bàn phím, trên mỗi phím có điêu khắc ký tự. Profile keycap là bộ keycap với hình dạng màu sắc và cấu trúc, cách hoạt động khác nhau của riêng mỗi hãng sản xuất, tương ứng với từng nhu cầu và sở thích của nhóm khách hàng riêng.

Ai cũng biết là bàn phím cơ mang tới xúc cảm mạnh kích thích quá trình gõ, tiện lợi trong việc dùng tổ hợp phím hay lướt phím nhanh khi chơi game, hạn chế một số vấn đề thường gặp nơi cổ tay. Vậy thì một bàn phím cơ được xem là “cao cấp” hay “chưa phải cao cấp” tùy thuộc vào điều gì? Không phải hình dáng không phải màu sắc mà chính là nhờ độ cao của bàn phím so với mặt bàn phẳng. Chiều cao này là sự kết hợp giữa loại công tắc và độ cao của keycaps.

Trước khi nói sâu về các keycap điển hình và các bộ keycap (profile keycap) nổi bật, ta sẽ lướt qua một chút về các cách phân loại keycap

1/ Phân loại theo đường cong (Curved):

Trên một bàn phím cong, các phím nằm trên một mặt phẳng cong, lúc đó tất cả các phím có cùng cách vận hành và hình dáng. Lý do là vì cấu hình cong là cấu hình đồng nhất, nhằm đảm bảo tạo ra khoảng cách cố định giữa các hàng khi ngón tay di chuyển trên bàn phím.

Các bàn phím cong nổi tiếng nhất có thể kể đến IBM Model F (với PCB cong) và IBM Model M (sử dụng công tắc màng). Ngoài ra một số hãng khác cũng sản xuất bàn phím cong khá nổi tiếng như Fujitsu4700, NMB và Chicony.

Có một loại bàn phím sử dụng công tắc kéo, cũng có đường cong nhưng dạng cong lạ với dáng lồi (thay vì cong lõm như thường thấy) sử dụng nhiều với ngón tay cái không giống những bàn phím cong thông thường.

Nếu dựa vào cấu trúc bên ngoài này thì ta có thể chia keycap của bàn phím cơ thành các loại sau:

  • Curved backplane: các phím trên cùng một hàng có cùng một độ cong so với hàng kế tiếp, có thể so sánh như đường cong lõm trên sống lưng của bạn khi nằm xuống. Trong đó tất cả các phím lẻ trên cả bàn phím có cùng độ dốc như nhau.
  • Contoured keys: các hàng phím khi xếp gần nhau tạo thành đường dốc xuống, trong đó bề mặt của mỗi phím có độ xéo khác nhau.
  • Staircase: các hàng phím vẫn tạo thành đường dốc xuống, nhưng bề mặt mỗi phím có độ xéo như nhau.
  • Flat: mỗi phím đứng gần nhau, có độ cao nhất định so với mặt bàn và từng hàng phím so với nhau tất cả đều thẳng hàng. Đây là loại keycap thường dùng cho bàn phím cơ phổ thông.
  • Chiclet: các phím mỏng, đứng cách nhau, và thẳng hàng so với mặt bàn. Keycap dạng này thường được dùng cho bàn phím có sẵn của laptop.

2/ Phân loại theo hình dạng từng phím:

Phím hình trụ (cylindrical keys): đây là loại keycap thường thấy nhất trên cả bàn phím phổ thông và bàn phím cơ Das. Mỗi phím có một độ lõm nhẹ ở giữa và chếch lên một chút ở cạnh trái và cạnh phải, tạo cảm giác dễ chịu nhẹ nhàng khi đặt ngón tay vào giữa phím.
Phím phẳng (flat): thường được tìm thấy trong các bàn phím có sẵn của laptop, mỗi phím đều bằng phẳng, không hề có độ cong hay đường xéo nào.

Phím hình cầu (spherical keys): các phím được uốn cong ở cả bốn cạnh và lõm vào một chút ở điểm chính giữa. loại phím này thường được dùng cho các máy tính IBM Selectric và một số bàn phím cơ cổ điển.

3/ Phân loại theo cách điêu khắc trên phím (Sculpture)

Mỗi phím đều có một ký tự tương ứng, và có nhiều cách để điêu khắc ký tự đó lên trên keycap, có thể kể đến như:

Pad printing/ Screen printing: đây là cách điêu khắc tiết kiệm nhất cho các nhà sản xuất keycap. Với công nghệ này các ký tự/ hình dạng được đưa lên trên bề mặt của mỗi phím bằng mực không phai, đi kèm thường là một lớp màng nhựa mỏng cán lên trên bề mặt lần nữa để kéo dài tuổi thọ của mực in (giống như bạn đi rửa hình cán lụa). Nhược điểm của phương pháp này là với những người dùng có thói quen gõ phím mạnh, thì lớp in ấn này rất dễ bị bào mòn. Và một khi đã bào mòn thì không có cách gì tái tạo lại được lớp mực in trừ phi đổi keycap khác.

Khắc laser (Laser etching): dùng sức nóng từ tia laser để khắc ký tự lên các phím. Ưu điểm là không bị bào mòn, nhưng cách này chỉ hiệu quả với các keycap có màu nền sáng vì bản thân ký tự khắc bằng laser có màu cháy đen. Nhiều nhà sản xuất đã khắc phục nhược điểm này bằng cách đổ màu vào đường rãnh của phần đã cháy đen từ laser. Với cách làm này khi nhấn vào phím bạn sẽ cảm thấy có một sự “cộm” nhè nhẹ dưới tay do phần màu đổ lên khe rãnh tạo ra.

In nhuộm (Dye Sublimation printing): với cách này người ta dùng nhiệt để tẩm thuốc nhuộm vào trong chất liệu nhựa của mỗi phím, dẫn đến việc ký tự trên mỗi phím là không thể bào mòn, nhưng đổi lại chi phí sản xuất đắt hơn các phương pháp khác và chỉ dùng được khi màu ký tự tổi hơn màu nền của keycap.

Double shot Moulding: nghĩa là dùng hai lần ép để tạo ra một phím hoàn chỉnh. Lớp dưới là một nửa dưới của phím cộng với ký tự được in lên trên mặt, lớp trên là phần trong suốt của phím để vừa thấy được ký tự ở giữa, vừa không bào mòn hay bị trầy xước trong suốt quá trình dùng. Đây là kiểu điêu khắc kỳ công nhất, tốn thời gian nhất và đắt nhất. Double shot bị giới hạn với chỉ hai màu cho mỗi keycap. Vẫn có thể làm được nhiều màu hơn nhưng chi phí bỏ ra là quá cao so với giá thành nên có của bàn phím cơ. Thực tế là rất nhiều nhà sản xuất keycap dù thấy được lợi ích và khả năng phát triển trong tương lai nhưng đành phải từ bỏ phương pháp điêu khắc này vì giá thành sản xuất quá cao.

4/ Phân loại theo Profile (Profile keycaps)

Đa số các các phím trên bàn phím cơ luôn gắn liền với thuật ngữ Profile keycap. Nói nôm nay thì profile keycap chính là Độ cao và Độ nghiêng của bàn phím so với mặt bàn. Mỗi hãng sẽ có cho riêng mình một profile keycap khác nhau để phục vụ cho sở thích của nhóm khách hàng mục tiêu. Một số dạng profile keycap nổi bật có thể kể đến là: Cherry, OEM, SA, DSA, và một số profile đặc biệt khác nhưng tính phổ biến không cao nên không để cập đến trong phạm vi bài này.

Trước khi đi vào chi tiết mình cùng xem qua hình này, để dể hiểu và hình dung ngay được sự khác nhau của các profile tiêu biểu hiện nay.

CHERRY PROFILE

Chuyên lịch sử là như vầy: đầu tiên Cherry thiết kế profile riêng cho bàn phím của chính hãng, với đặc điểm keycap khá thấp, các hàng cuối có độ nghiêng khá lớn. Điển hình là dòng trong series G80 và G81 có các phím thấp hơn so với cấu hình tiêu chuẩn của bàn phím cơ. Phím Cherry sắc nét hơn ở phần dưới phím so với các hãng sản xuất khác.

Bàn phím cơ Cherry hiện đại có cùng cấu hình B ở hàng dưới cùng trong khi một số bàn phím Cherry cổ điển lại chuộng cấu hình A ở hàng dưới, phím cao hơn và sắc cạnh hơn (cấu hình A gọi là winkeyless).

OEM PROFILE (Original Equipped Manufaturer)

Đây là loại profile keycap thông dụng nhất tính tới hiện tại, vì được phần lớn hãng sản xuất dùng cho các bàn phím cơ căn bản của mình. Còn lý do profile này được các hãng ưa chuộng là vì thiết kế dùng được với nhiều chất liệu khi sản xuất, ưa nhìn, dể hiểu dễ dùng với đại đa số người dùng bình thường. Đặc điểm của OEM profile là keycap cao, độ nghiêng vừa phải, bề mặt hơi lõm nhẹ để tiện đặt ngón tay lên. Nhưng cái gì đại chúng thì cũng quá thông dụng, quá bình thường và đâm ra hơi nhàm chán.

Rất nhiều hãng bàn phím cơ dùng profile keycap này, có thể kể đến Filco, IKBC, Ducky…nhanh chóng tiện lợi và đơn giản như mì ăn liền, nên sản xuất ra là không sợ tồn kho hay đi lên đi xuống theo xu hướng.

SA PROFILE

Profile keycap được thiết kế với hãng SA, đặc điểm keycap cong nhẹ ở các góc tạo cảm giác mềm mại nhẹ nhàng (điểm ít thấy ở các bàn phím cơ), keycap cao, chất liệu và hình thức gia công hiện đại, keycap được sắp xếp theo hàng gọn gang, thanh mảnh dễ nhìn, nói chúng về mặt độ bền của chất liệu và yếu tố thẩm mỹ là hai ưu điểm lớn nhất của SA profile. Điểm trừ là giá cao (tương đương với chất liệu cao cấp), và vì phím khá cao nên dễ gây mỏi tay khi gõ phím liên tục với tốc độ nhanh.

DSA PROFILE

Cũng là một profile từ hãng SA, nhưng khác với SA profile, DSA có độ cao các phím thấp, và chiều cao keycap của tất cả các hàng bằng nhau bề mặt keycap có độ lõm nhẹ vào giữa, ký tự được điêu khắc cỡ lớn và nằm giữa mỗi phím. DSA đã giúp khắc phục nhược điểm trước đây của SA: đỡ mỏi tay, ngón tay bám tốt trên phím và nhìn rõ phím hơn khi dùng.

Trên là các loại profile keycap nổi bật trên thị trường. Ngoài ra còn có các profile như DSC, Taihao, Cubic, Laser, Apple… Với mỗi profile, keycap được thiết kế riêng biệt và cách sắp xếp các hàng cũng tạo ra độ nghiêng khác nhau cho bàn phím cơ. Việc lựa chọn profile keycap nào hoàn toàn tùy thuộc vào thói quen, sở thích cá nhân cũng như yêu cầu công việc của mỗi người. Thử dùng và trải nghiệm chừng một tháng, bạn sẽ nhận ra mình thật sự phù hợp với loại profile keycap nào.

VỆ SINH BẢO TRÌ BÀN PHÍM CƠ

Chính vì là một thành phần quan trọng của bàn phím cơ nên việc chọn, bảo trì bảo dưỡng keycap cũng quan trọng không kém.

Vệ sinh bảo trì thông dụng:

Để giữ cho bàn phím cơ không bị các mảnh vụn (dù là bụi, mồ hôi bàn tay, hay vụn thức ăn) bám vào và làm giảm độ nhạy, độ chính xác của các phím, cách thông dụng nhất là sau khi dùng hãy lật ngược bàn phím và lắc nhẹ để bụi rơi ra ngoài. Sau đó lấy dụng cụ xịt bụi xịt nhẹ vào các khe của phím và đặt lại vị trí cũ.

Vệ sinh sâu:

Làm sạch bàn phím cơ một cách kỹ lưỡng thì cũng gian nan và công phu lắm.

Đầu tiên, bạn cần cân nhắc để nguyên cả bàn phím hay là gỡ từng phím lẻ để lau chùi. Nếu bạn chưa bao giờ làm qua việc này tốt nhất hãy nhờ người có kinh nghiệm hướng dẫn hoặc xem các clip tutorial trên youtube. Lưu ý khi lấy ra nên đặt các phím đúng trình tự gỡ ra để sau này lắp lại dễ dàng và không xảy ra nhầm lẫn nào, vì có một số loại bàn phím cơ chuyên dụng như Das Ultimate, bạn rất khó để phân biệt các phím với nhau vì chúng có hình dạng tương tự, không khác biệt mấy. Lưu ý tiếp theo là: bạn chỉ gỡ các phím lẻ đơn thôi, đừng cố gắng gỡ các phím dài như phím Space, mũi tên back, hay một số phím có kích thước lớn đặc biệt trên bàn phím. Các phím đặc biệt này đa phần có thanh hỗ trợ lót phía dưới nên gỡ ra sẽ rất khó khăn, chưa kể nếu cứ cố, bạn có thể làm hỏng chúng không chừng. Và một lưu ý tối quan trọng là: đừng làm mất, hay hỏng bất kỳ một phím lẻ nào dù nhỏ trong một bàn phím cơ. Lý do là vì kepcap của một bàn phím cơ thường có quan hệ mật thiết với nhau và không có bộ phận thay thế bên trong, nên một phím hỏng hay mất đi thì các phím khác hầu như không thể hoạt động bình thường.

Tiếp theo, nếu bạn đã có kinh nghiệm và không khó khăn gì trong việc gỡ từng phím ra khỏi bàn phím chung, thì giữ bàn phím lộn ngược, dùng cây xịt bụi và bàn chải mịn nhỏ để lấy hết các bụi lớn bụi li ti ra khỏi mặt trong của bàn phím.

Nếu có chất lỏng dính vào bàn phím, hãy dùng vải cotton hoặc vải tổng hợp ẩm để lau chùi. Nếu cần có thể dùng vài giọt cồn nhẹ hoặc xà phòng pha thật loãng để lau sạch chất lỏng dính. Không dùng nước bôi trực tiếp vào phím mà nhất định phải thông qua một lớp vải để tránh cho các công tắc không bị rỉ sét (chỉ có công tắc Das không bị rỉ sét vì lớp tiếp xúc mạ vàng, còn lại thì đều bằng kim loại).

Tiếp theo, sau khi đã lau sạch để bàn phím ngoài không khí qua đêm để bay hơi ẩm trong quá trình vệ sinh. Và đậy các nắp khóa và ráp từng phím về đúng vị trí. Nhớ test thử sau khi lau chùi xong để đảm bảo không có trục trặc nào xảy ra trong quá trình lắp ráp.
Dùng bàn phím cơ thì thích thật, có nhiều lợi ích thật, nhưng việc gì cũng có giá của nó, bạn phải đảm bảo vệ sinh đúng cách, thường xuyên và kỹ lưỡng để giữ cho bàn phím cơ của mình bền, nhanh nhạy và hoạt động tốt, cũng như không bị bay các ký tự trên mặt bàn phím trong thời gian quá nhanh.

Bài viết mới

Bàn phím quang có mấy cơ chế hoạt động và ưu điểm gì so với bàn phím cơ truyền thống?

Quang học là một lĩnh vực phức tạp hơn Cơ học rất nhiều. Và ứng dụng của nó vì thế cũng rất muôn vàn. Một...

Chơi bàn phím cơ tối giản – Phong cách chơi tinh tế nhưng vẫn sang, xịn, mịn

Giai đoạn phát triển của bàn phím cơ hết sức thăng, trầm và vút bay khi những mẫu bàn phím cơ ban đầu mang...

Chơi game FPS chọn bàn phím cơ thế nào?

Câu hỏi muôn thuở của người mới chập chững vào thế giới phím cơ luôn là: À ừ phím cơ tốt là đúng rồi...

Chọn bàn phím cơ RGB, tưởng dễ mà không dễ

Một trong những đặc trưng thường thấy của các bàn phím cơ gaming hiện đại là đèn RGB. Nhưng để chọn được một bàn...

Phiêu lưu trong ma trận switch custom: Tiền đắt xắt ra miếng hay ngon – bổ – rẻ là chân ái?

Lướt qua một vài trang thương mại điện tử thật không khó để bạn bắt gặp những chiếc switch bàn phím cơ đang được...

Related Stories

Để lại bình luận

Mời bạn nhập nội dung bình luận
Nhập tên

Stay on op - Ge the daily news in your inbox